بررسی نقد شوندگی اوراق سلف در بازار


سود اوراق سلف نفتی چقدر است؟

مجوز انتشار نخستین اوراق رهنی مسکن در بازار سرمایه صادر شد

مجوز انتشار نخستین اوراق رهنی (MBS) با هدف ایجاد تحرک در بخش مسکن از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار صادر شد.

این سازمان به منظور تحقق بخشیدن به هدف تامین مالی بنگاه های بزرگ از
طریق بازار سرمایه و افزایش سطح نقدشوندگی و در راستای جامه عمل پوشاندن به سیاست
های کلی اقتصاد مقاومتی و برنامه ششم توسعه مبنی بر اصلاح و تقویت همه‌جانبه‌‌
نظام مالی کشور با هدف پاسخگویی به نیازهای اقتصاد ملی، گسترش و تعمیق نظام جامع
تأمین مالی و ابزارهای آن و افزایش سهم مؤثر بازار سرمایه در جهت توسعه‌ سرمایه‌گذاری،
مجوز انتشار مبلغ سه هزار میلیارد ریال اوراق رهنی را به عنوان جدیدترین ابزار
تأمین مالی در بازار سرمایه با هدف خروج بازار مسکن از رکود و ایجاد تحرک در این
بخش منتشر می کند .
محمد فطانت رییس سازمان بورس در بهمن پارسال به تصویب اوراق رهنی به
عنوان یک ابزار مالی جدید در شورای عالی بورس اشاره و از ابلاغ دستورالعمل این
اوراق در هیات مدیره سازمان خبر داد .
وی به رکود در بازار مسکن و صنایع وابسته به آن اشاره کرد و هدف از
انتشار این اوراق را تحریکِ بخش مسکن توصیف کرد .
البته فطانت یکی دیگر از اهداف مهم انتشار این اوراق را رشد بازار
بدهی در کنار بازار اوراق دانست به گونه ای که منابع بازار بدهی منفک از بازار سرمایه
باشد .
با صدور این مجوز، بانک مسکن می تواند مطالبات خود را در قالب فروش آن
ها به نهاد واسط در دستور کار قرار داده و سود حاصل از آن را به دارندگان اوراق
رهنی اختصاص دهد .

اوراق رهنی (MBS) چیست؟
اوراق رهنی، اوراق بهاداری است که به منظور خرید مطالبات رهنی توسط
ناشر منتشر می‌شود. مطالبات رهنی شامل مطالبات مدت‌دار اشخاص حقوقی ناشی از
قراردادهای مبادله‌ای از قبیل فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک و جعاله (به
استثنای سلف) است که دارای وثیقه رهنی است .
از جمله مزایای انتشار این اوراق می توان به تحرک بخشی به اقتصاد در
حوزه مسکن، بهبود نسبت کفایت سرمایه بانک، افزایش سودآوری، بهبود نسبت‌های مالی،
خارج کردن دارایی‌های بانک ها از ترازنامه و بهبود ترکیب دارایی‌ها اشاره کرد .
کمیته تخصصی فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار در آبان ماه ۱۳۹۴ پس از
بحث و بررسی پیرامون انتشار اوراق رهنی مبتنی بر تسهیلات اعطایی از طریق عقود
مبادله ‎ ای (غیر از سلف ) منتهی به
مطالبات اعلام کرد که بانک ‎ ها و
مؤسسات اعتباری می ‎ توانند
تمام یا بخشی از مطالبات ناشی از تسهیلات منتهی به دین غیر از تسهیلات سلف را که دارای
رهن معتبر هستند تبدیل به اوراق بهادار (اوراق رهنی) کرده، در بازار سرمایه به
فروش رسانند .
بر اساس نظر این کمیته، اوراق مذکور قابل خرید و فروش در بازار ثانوی
هستند؛ به این معنا که صاحبان اوراق مذکور، سهم مشاع خود را به قیمت بازار به
خریدار ثانوی می ‎ فروشند .
پس از این اعلام نظر، سازمان بورس تعریف و مدل عملکرد این اوراق در
بازار سرمایه را به شورای عالی بورس ارایه داد و این شورا در آذر ماه سال ۹۴ اوراق
رهنی را به تصویب رساند .
اوراق رهنی (MBS) ، اوراق بهاداری است که بررسی نقد شوندگی اوراق سلف در بازار به
منظور خرید مطالبات رهنی توسط ناشر منتشر می شود.این اوراق در بورس ها یا بازارهای
خارج از بورس قابل معامله هستند .
همچنین شورای عالی بورس بر اساس بند (۲۴) ماده (۱) و بند
(۴) ماده (۴) قانون بازار اوراق بهادار، اوراق رهنی را به عنوان ابزار مالی قانون
بازار اوراق بهادار شناسایی و تصویب کرد بررسی نقد شوندگی اوراق سلف در بازار که به امضای وزیر امور اقتصادی و دارایی
نیز رسید .
پس از مصوبه مذکور ‘دستورالعمل انتشار اوراق رهنی’ در ۲۴ اذر ماه
پارسال به تصویب هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسید .

اوراق رهنی بانک مسکن
بانک ها به عنوان یکی از مهمترین واسطه های مالی در صورتی می توانند
پاسخگویی مناسبی به درخواست تامین مالی متقاضیان دریافت تسهیلات داشته باشند که از
توان کافی برای اعطای تسهیلات برخوردار باشند .
در این مسیر «تبدیل به اوراق بهادار کردن دارایی‌های مالی بانک» یعنی
تبدیل دارایی‌های مالی با نقدشوندگی پایین مانند وام رهنی به اوراق بهادار قابل ‌معامله
در بازار، به عنوان یکی از روش‌های نوین تامین مالی به کمک آن ها می‌آید .
قیمت اسمی این اوراق یک میلیون ریال و نرخ آن۱۸.۵ درصد است و سود
اوراق هر سه ماه یک ‌بار از تاریخ انتشار پرداخت می‌شود .
دوره عمر این اوراق دو ساله بوده و بانی، ضامن و عامل وصول آن بانک
مسکن و امین آن سازمان حسابرسی است .

سازوکار اجرایی «فروش تعهدی»

شرکت بورس اوراق بهادار تهران مطابق رسالت دیرین خود و در راستای افزایش کارایی بازار و رفع نیاز فعالان و سرمایه‌گذاران همواره در حال بررسی، طراحی و ایجاد ابزارهای جدید مالی و سازوکارهای جدید معاملاتی است. این شرکت باهدف افزایش نقد شوندگی، گردش بهینه و موثر منابع مالی موجود در بازار سرمایه و در راستای تاثیرگذاری و ارتقای حداکثری متغیرهای کلان اقتصادی، اقدام به بررسی و طراحی سازوکار فروش تعهدی کرده است. فروش تعهدی در دنیا که با عنوان فروش استقراضی (Short Selling) شناخته می‌شود، روشی است که در آن فروشنده مطابق با قرارداد فروش تعهدی، به وکالت از مالک اوراق بهادار نسبت به فروش اوراق بهادار در بورس اقدام می‌کند. در این مقاله الگوی ارائه شده در این طرح معرفی شده است که در ادامه می‌خوانید:

الگوی بررسی نقد شوندگی اوراق سلف در بازار فروش استقراضی متعارف در حالت کلی

در مدل متعارف جهانی فروش استقراضی (Short Selling)، رابطه بین فروشنده و مالک اوراق بهادار به شکل استقراض تعریف می‌شود؛ به‌طوری‌که فروشنده با قرض کردن اوراق بهادار از مالک و پرداخت بهره از پیش تعیین‌شده، به فروش اوراق بهادار در بازار اقدام کرده و در هر زمان حسب درخواست مالک یا به تشخیص خود نسبت به بازخرید و عودت اوراق بهادار اقدام می‌کند. (تصویر ۱)

سرمایه‌گذاران با پیش‌بینی کاهش قیمت اوراق بهادار در آینده و از طریق سازوکار فروش استقراضی، اقدام به استقراض اوراق بهادار و فروش آن در بازار می‌کنند. به‌طوری‌که اگر قیمت اوراق بهادار مطابق انتظار سرمایه‌گذار کاهش یابد، سرمایه‌گذار با خرید مجدد اوراق بهادار مذکور به قیمت کمتر و تحویل آن به مالک (قرض دهنده) اولیه، از اختلاف قیمت خریدوفروش سود کسب می‌کند. از دیگر مزایای فروش استقراضی می‌توان به پوشش ریسک و افزایش نقد شوندگی بازار نیز اشاره کرد.

با توجه به مشکلات فقهی روش متعارف جهانی و به‌منظور ایجاد روشی مشابه فروش استقراضی که مطابق با اصول شرعی و فقهی باشد، پیش‌ازاین دو الگو، یکی مبتنی بر قرارداد سلف و دیگری مبتنی بر قرارداد اختیار معامله به ترتیب در تاریخ‌های ۲۸/۱۰/۱۳۹۰ و ۲۹/۱۱/۱۳۹۷ به تایید کمیته محترم فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار رسیده است. در روش اول که مبتنی بر دو عقد بیع و سلف است، ابتدا مالک اوراق بهادار خود را با قیمت روز به‌صورت نقد به فروشنده استقراضی می‌فروشد، بررسی نقد شوندگی اوراق سلف در بازار سپس همان مقدار از اوراق بهادار مشابه را به‌صورت سلف (برای مثال سه‌ماهه) از فروشنده استقراضی یا شخص دیگری خریداری می‌کند‌. در این روش قیمت قرارداد سلف به صورتی تعیین می‌شود تا سود تقسیمی مورد انتظار و همچنین مبلغی به‌عنوان جایگزین بهره، برای مالک در نظر گرفته شود. همچنین به‌منظور پیشگیری از شبهه بین‌العینه، بیع سلف در بیع اول شرط نمی‌شود و مالک مجاز است در هر زمان نسبت به خرید قرارداد سلف و فروش نقد اوراق بهادار پایه آن اقدام کند. با توجه به اینکه فروشنده استقراضی می‌تواند قرارداد سلف را به شخص دیگری بفروشد و اوراق بهادار پایه را از شخص دیگری به‌صورت نقد خریداری کند‌، حضور شخص سوم و هم‌زمانی انجام معاملات، پیچیدگی این الگو و همچنین عملیاتی شدن آن را دشوار می‌کرد. در خصوص راهکار مبتنی بر قرارداد اختیار معامله، ابتدا باید انتقال مالکیت از دارنده اوراق (معادل قرض‌دهنده در رویکرد خارجی فرآیند فروش استقراضی) به متقاضی فروش استقراضی انجام شده (معامله اول) و سپس فروشنده استقراضی نسبت به فروش اوراق بهادار در بازار عادی اقدام کند‌ که در ادامه به مشکلات پیاده‌سازی این روش‌ اشاره می‌شود:

۱-احتمال عدم انجام فروش استقراضی پس از انتقال مالکیت:

در این روش، انتقال مالکیت از دارنده اوراق بهادار به متقاضی فروش استقراضی در یک بازار جداگانه به نام بازار تأمین انجام می‌شود و سپس فروشنده استقراضی در بازار عادی، اوراق بهادار منتقل شده را به فروش می‌رساند. به دلیل تفکیک دو بازار، ممکن است علی‌رغم انجام معامله اول، معامله دوم صورت نگرفته و لذا لازم باشد معامله اول نیز مورد تایید قرار نگیرد. این موضوع علاوه بر ایجاد عدم اطمینان برای سرمایه‌گذاران در بلندمدت، مشکلات فنی و کسب‌وکاری فراوانی به همراه خواهد داشت.

۲-ریسک نوسان قیمت دارایی در فاصله معامله بین بازار تامین و بازار عادی:

به دلیل جدا بودن دو بازار تامین و عادی، احتمال نوسان قیمت در مدت‌زمان بین معامله اول و دوم وجود داشته و سرمایه‌گذار را با ریسک نوسان قیمت مواجه می‌سازد؛ که این موضوع می‌تواند به جذابیت و درنتیجه عمق این بازار صدماتی جدی وارد کند.

۳-افزایش هزینه‌های معاملاتی:

لزوم انجام چند معامله در این روش، موجب افزایش هزینه‌های معاملاتی اعم از کارمزد و مالیات شده که خود از جذابیت فروش استقراضی خواهد کاست.

با توجه به محدودیت‌های ذکرشده، طرح جدیدی که نیازمند انتقال مالکیت بین دارنده ورقه بهادار و متقاضی فروش استقراضی نباشد، در دستور کار بورس تهران قرار گرفت. در راهکار جایگزین که مبتنی بر عقد وکالت بوده و بانام فروش تعهدی در مورخ ۱۱/۰۲/۱۳۹۸ در کمیته محترم فقهی تصویب شده است، متقاضی فروش استقراضی به وکالت از مالک اوراق بهادار و به نام او، به فروش اوراق بهادار مشخصی اقدام کرده و موظف است در زمان مشخص (در سررسید) یا به درخواست مالک و یا به تشخیص خود (اختیار) تا سررسید، اوراق بهادار فروخته شده را به نام مالک بازخرید کند‌. مالکان اوراق بهادار که تمایل دارند اوراق تحت مالکیت خود را جهت انجام معاملات فروش تعهدی در اختیار سایر فعالان بازار قرار دهند، نوع و تعداد ورقه بهادار را در بازار تامین اعلام می‌کنند. (تصویر ۲)

متقاضیان نیز به‌واسطه کارگزار خود، از اوراق بهادار موجود جهت انجام معاملات فروش تعهدی آگاهی پیدا می‌کنند. ثبت مشخصات اوراق بهادار جهت فروش تعهدی در سامانه تأمین توسط مالک اوراق بهادار و ثبت سفارش فروش تعهدی توسط متقاضی، به‌منزله قبول مفاد قرارداد فروش تعهدی خواهد بود. همچنین در راستای پوشش ریسک مربوط به تعهدات این دسته از معاملات، متقاضی موظف است وجه تضمین اولیه‌ای مطابق اطلاعیه بورس نزد کارگزار قرار ‌دهد که این مقدار، متناسب با تغییرات قیمت اوراق بهادار مبنای فروش تعهدی در پایان هر روز و به‌صورت روزانه تعدیل می‌شود. (تصویر ۳)

وجه حاصل از فروش تعهدی اوراق متعلق به مالک بوده، اما حق برداشت مبلغ مذکور را ندارد و صرفا می‌تواند این مبلغ را به نفع خود سرمایه‌گذاری کند. براساس دستورالعمل «معاملات فروش تعهدی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران» مصوب ۰۱/۰۳/۱۳۹۸، دو گزینه سپرده بانکی و ETF های با درآمد ثابت، جهت سرمایه‌گذاری وجوه حاصل از فروش تعهدی مجاز شمرده شدند. به‌منظور افزایش جذابیت معاملات فروش تعهدی، مطابق دستورالعمل مربوطه، مالک می‌تواند بخشی از سود سرمایه‌گذاری فوق را در قالب نرخ تشویقی به متقاضی فروش استقراضی پرداخت کند‌. (تصویر ۴)

بنا بر مکانیزم طراحی‌شده، در صورت درخواست مالک و یا بنابر تمایل متقاضی تا سررسید امکان بازخرید اوراق و عودت آن به مالک وجود دارد. همانند فروش تعهدی، بازخرید اوراق (به‌منظور تحویل به مالک)، به نام خود مالک و توسط متقاضی انجام می‌شود. منابع لازم جهت تأمین خرید مذکور ابتدا از محل وجوه حاصل از فروش تعهدی اوراق تامین می‌شود و در صورت عدم‌کفایت، از حساب وجه تضمین متقاضی، برداشت صورت می‌گیرد. چنانچه بازهم مبلغ مذکور کافی نباشد، متقاضی موظف است نسبت به تامین مابقی آن اقدام کند‌. در ادامه فرآیند تسویه نهایی در دو حالت نمایش داده شده است. (تصویر ۵ و ۶)

برخلاف مدل متعارف فروش استقراضی که بدون سررسید است، در روش فروش تعهدی، یک سررسید مشخص، تعیین و در مشخصات قرارداد توسط بورس اعلام می‌شود. لازم به ذکر است سررسید تعیین شده به‌صورت تعداد روزهای تقویمی یا معاملاتی تعریف می‌شود. به این معنی که اگر سرمایه‌گذار به‌طور مثال در تاریخ ۰۱/۰۸/۱۳۹۸ اقدام به فروش تعهدی کند‌ و سررسید تعیین شده، معادل ۳۰ روز تقویمی باشد، تاریخ سررسید قرارداد وی ۳۰/۰۸/۱۳۹۸ خواهد بود. یا اگر شخص دیگری در تاریخ ۰۲/۰۸/۱۳۹۸ نسبت به فروش تعهدی اقدام کند‌، سررسید قرارداد وی ۰۱/۰۹/۱۳۹۸ تعیین می‌شود.

نکته مهم دیگر مربوط به سررسید قرارداد است. در سررسید باید تمامی قراردادهای مربوطه تسویه نهایی شوند. مطابق دستورالعمل و براساس زمان‌بندی تسویه نهایی اعلامی در مشخصات قرارداد، ابتدا به متقاضی اجازه خرید اوراق بهادار موضوع قرارداد داده می‌شود و در صورت عدم اجرای تعهدات، کارگزار متقاضی ملزم به خرید اوراق به نام مالک است. لذا نقش کارگزاران در زمان تسویه نهایی قرارداد فروش تعهدی بسیار حائز اهمیت است. (تصویر ۷)

در این نوشتار سعی شده است کلیات مربوط به طرح معاملات فروش تعهدی توضیح داده شود. جزئیات فرایندهای اجرائی و موارد استثنا در معاملات فروش تعهدی به‌تفصیل در دوره‌های آموزشی متعددی که برای عموم سرمایه‌گذاران و نهادهای مالی برنامه‌ریزی شده است، توضیح داده خواهد شد. همچنین با توجه به مسئولیت بورس تهران در این پروژه، تاکنون اقدامات بسیاری در این خصوص انجام شده که از آن جمله می‌توان به تهیه دستورالعمل مربوطه، نمونه قراردادهای موردنیاز و برگزاری جلسات متعدد با ارکان بازار و شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات برخط (OMS) اشاره کرد که با پیگیری‌های صورت گرفته، دستورالعمل نهایی در تاریخ ۰۱/۰۳/۱۳۹۸ به تصویب هیات مدیره محترم سبا رسیده ‌است. لازم به ذکر است که مطابق با مفاد دستورالعمل فعلی، انجام معاملات فروش تعهدی صرفا از طریق سامانه برخط کارگزاران امکان‌پذیر خواهد بود. لذا به‌منظور رفع ابهامات شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات برخط (OMS) به‌عنوان تهیه‌کنندگان زیرساخت‌های فنی موردنیاز، مستندات رویه‌ اجرایی معاملات مذکور نیز توسط شرکت بورس تهران تهیه و در اختیار آن‌ها قرارگرفته است.

شرکت بورس اوراق بهادار تهران به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین پیشگامان معرفی ابزارهای نوین مالی در بازار سرمایه ایران، همواره درصدد افزایش کارایی بازار از طریق معرفی ابزارها و مکانیزم‌های جدید معاملاتی برآمده تا پاسخگوی نیازهای فعالان بازار باشد و مشارکت حداکثری سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه و نهایتا اقتصاد کشور را رقم زند. در آینده نیز این مسیر با جدیت هر چه بیشتر ادامه خواهد یافت.

عرضه اولیه اوراق سلف نفتی بخریم یا نه؟

عرضه اولیه اوراق سلف نفتی بخریم یا نه؟

نخستین مرحله از فروش اوراق سلف نفتی با عرضه بیش از ۵۰۰ هزار بشکه نفت یکشنبه آینده ۲۶ مرداد ماه در تالار بورس انرژی عرضه خواهد شد.

به گزارش تیتربرتر؛ فروش اوراق سلف موازی استاندارد نفت خام سنگین صادراتی ایران یک شنبه آینده 26 مرداد ماه در تالار بورس انرژی آغاز خواهد شد.

نحوه خرید اوراق سلف نفتی

نحوه خرید اوراق سلف نفتی

نحوه خرید اوراق سلف نفتی

بر اساس اطلاعیه ای که در روی سایت کدال منتشر شده در اینروز 529 هزار 312 بشکه نفت خام سنگین ایران عرضه خواهد شد. قیمت هر بشکه 944 هزار و 622 تومان تعیین شده است.

حداقل خرید برای هر نفر در این عرضه اولیه یک بشکه و حداکثر 20 هزار بشکه است.

بر اساس این اطلاعیه، حداکثر 10 روز کاری پس از پایان دوره عرضه اولیه معاملات ثانویه این اوارق آغاز می شود.این اوراق سلف نفتی دو ساله بوده و سر رسید قرارداد 26 مرداد 1401 است.

ساعت معاملات ثانویه نیز از ساعت 8 و 30 دقیقه تا 12 و 30 دقیقه روزهای کاری بورس تعیین شده است .

بر دریافت متن سند اینجا کلیک کنید.

اوراق سلف نفتی چیست؟

در این خصوص محمودرضا خواجه نصیر- مدیر نظارت بر بورس‌ها و بازارهای سازمان بورس به جزئیات پذیرش این اوراق اشاره کرد و گفت: اوراق سلف نفتی در جلسه اخیر هیات پذیرش به دو صورت دلاری و ریالی مورد پذیرش قرار گرفت به طوری که این اوراق با سود حداقل 80 درصدی در قرارداد ریالی و سود حداقل 30 درصدی در قرارداد دلاری منتشر می شود.

این مسئول سازمان بورس با بیان اینکه زمان انتشار این اوراق توسط شرکت ملی نفت اعلام می‌شود، خاطرنشان کرد: این اوراق در طول دوره یعنی بین زمان عرضه اولیه و سررسید نهایی در قالب بازارگردانی مبادله می‌شود و مجموعه تامین سرمایه امید و بانک سپه این کار را انجام می‌دهند.

هدف از انتشار اوراق سلف نفتی چیست؟

خواجه نصیر امکان اختیار فروش تبعی و تسویه نقدی در زمان سر رسید را از ویژگی‌های این اوراق دانست وعنوان کرد: هدف از انتشار این اوراق این است که بخشی از نقدینگی دلاری که در پی نوسانات دلار ایجاد شده است از مردم جذب شده و به سمت تولید هدایت شود.

وی توضیح داد: همه مردم می‌توانند این اوراق را خریداری کنند به طوری که هر قرارداد یک بشکه خواهد بود و خرید آن سقفی ندارد همچنین قیمت گذاری این اوراق نیز بر اساس قیمت روز نفت در زمان سر رسید طراحی شده است.

این مسئول سازمان بورس با بیان اینکه امیدنامه این اوراق به زودی از سوی بورس انرژی منتشر می‌شود، خاطرنشان کرد: بورس آمادگی انتشار این اوراق را دارد و پنج روز بعد از تعیین زمان توسط شرکت نفت، اوراق سلف نفتی منتشر می‌شود.

نحوه فروش قبل از سررسید اوراق

نحوه فروش قبل از سررسید اوراق

نحوه فروش قبل از سررسید اوراق

همچنین شاپور محمدی - مدیر عامل بورس انرژی - در مورد جزئیات انتشار و فروش اوراق قبل از سررسید گفت: اگر مردم بخواهند قبل از سررسید این اوراق را به وجه نقد تبدیل کنند، باید آن را در بورس انرژی عرضه کنند تا به وجه نقد مورد نیاز خود دست پیدا کنند. البته اگر مردم نتوانند این اوراق را به خریدارانی که در بازار حضور دارند، بفروشند بازارگردان این اوراق یعنی شرکت تامین سرمایه امید اوراق را از مردم خریداری کرده تا مشکلی در نقدشوندگی این اوراق به وجود نیاید.

او گفت:بازدهی حداقلی به صورت ریالی حدود 80 درصد و بازده دلاری حدود 30 درصد طی سه سال برای این اوراق در نظر گرفته شده است و ریسک نقدشوندگی متوجه این اوراق نیست.

وی همچنین توضیح داد: اگر قیمت جهانی نفت بالاتر از حد اعلامی باشد، مردم می توانند به بازده بیشتری دست یابند یا اینکه در بازار از طریق فروش این اوراق به اشخاص دیگر، در صورتی که قیمت نفت بالاتر باشد، بازده بالاتری را کسب کنند.

محمدی خاطرنشان کرد: بنابراین در سود کوتاه مدت این اوراق اندکی کمتر از 10 درصد دلاری یا 20 درصدی که به عنوان بازده سالانه این اوراق در نظر گرفته شده است، محقق خواهد شد. زیرا تامین سرمایه امید به عنوان بازارگردانی که وارد فعالیت می‌شود، باید دارای یک درآمدی برای این کار باشد، در نتیجه نرخ بازخرید توسط بازارگردان، بررسی نقد شوندگی اوراق سلف در بازار اندکی پایین تر از بازده واقعی است.

تفاوت سلف نفتی با اوراق مشارکت

مدیرعامل بورس انرژی به تفاوت اساسی این اوراق با اوراق مشارکت اشاره و تصریح کرد: اوراق سلف نفتی دارای اختیار فروش تبعی است و خریدار این اوراق در فروش آن مختار است که در سررسید به شرکت نفت بفروشد یا از طریق بازار به دیگران بفروشد، که همین آپشن، این اوراق را متمایز می کند، چون بازده این اوراق می تواند بیشتر از بازده تعیین شده یا اوراق مشارکت باشد.

وی تاکید کرد: اما این بازده اضافی یک بازده احتمالی است و قطعی و معین نیست، بلکه ممکن است در همان سطح اعلام شده باقی بماند که بستگی به شرایط بازار جهانی نفت دارد.

سود اوراق سلف نفتی چقدر است؟

سود اوراق سلف نفتی چقدر است؟

سود اوراق سلف نفتی چقدر است؟

محمدی در پاسخ به این سوال که وزارت نفت چه سطحی را تضمین کرده که سود اوراق سلف نفتی را پرداخت کند، گفت: 1.8 برابر قیمت ریالی و 1.3 قیمت دلاری تضمین شده است. یعنی کسی که 100 هزار تومان از این اوراق را خریدای می کند، وزارت نفت تضمین کرده در سررسید 180 هزار تومان خریداری کند و اگر کسی 100 دلار از این اوراق را بخرد، در سررسید 130 دلار مبلغ خرید است.

محمدی ادامه داد: البته در سلف موازی استاندارد که یک محصول مالی ایرانی است، ویژگی هایی وجود دارد از جمله اینکه افراد می توانند این اوراق را قبل از سررسید بارها خرید و فروش کنند و این کاری است که توسط سازمان بورس و وزارت نفت طراحی شده است و به عنوان ابزاری جذاب در آینده در بورس انرژی معامله می شود.

وی همچنین اظهار کرد: مبنای قیمت نفتی که در سلف نفتی مورد محاسبه قرار می گیرد، قیمت نفت عمان و دبی است که در امیدنامه تهیه شده به وسیله تامین سرمایه امید و وزارت نفت تصریح شده و در اعلامیه های عرضه هم مبنای محاسبه، قید خواهد شد.

اوراق سلف نفتی چیست ؟

به گزارش ایسنا،در تعریف قرارداد سلف نفت باید گفت که سلف نفتی قراردادی است که بر اساس آن شرکت ملی نفت ایران یا شرکت‌های تابعه، مقدار معینی نفت خام را بر اساس مشخصات قرارداد سلف، در برابر بهای نقد، به فروش می‌رساند تا در سررسید مشخص به خریدار تحویل دهد.

به این ترتیب با هماهنگی وزارت نفت،بانک مرکزی و بازار سرمایه قرار است برای اولین بار در کشور اوراق سلف نفتی به میزان یک میلیون بشکه و حداکثر ۵ میلیون بشکه نفت خام به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار به صورت ریالی و ارزی (بر مبنای واحد پولی دلار) منتشر شود.

این اوراق یکی از جذاب‌ترین و پرسودترین اوراق بهادار کشور مبتنی بر دارایی واقعی نفت و مرتبط با احکام اسلامی بوده که قرار است توسط شرکت ملی نفت ایران و متعهد پذیره نویسی و بازارگردانی تامین سرمایه امید منتشر شده و به طور همزمان در شعب منتخب بانک سپه و شبکه کارگزاری عرضه شود.

سف نفتی بر اساس قرارداد سلف موازی استاندارد نفت بوده و بسیار جذاب است زیرا در آن سود بین دوره پرداخت نمی‌شود و مشابه حسابهای بلندمدت بانکی است با این تفاوت که قبل از سررسید امکان فروش آن وجود دارد این در حالی است که نقدشوندگی آن برای سرمایه گذار از طریق فعالیت بازارگردانی بررسی نقد شوندگی اوراق سلف در بازار لحاظ می‌شود.

هر سند این اوراق صد دلار بوده و قرار است در دو نماد دلاری و ریالی منتشر شود و در هر صورتی که خریداری شود شرکت ملی نفت در زمان سررسید به سرمایه گذاران حق اختیار فروش می دهد.

منابع حاصل از فروش این اوراق قرار است در پروژه‌های پارس جنوبی و میادین مشترک نفتی صرف شده و سرمایه گذاری به صورت ریالی و پوشش ریسک سرمایه‌گذاری در صورت افزایش نرخ دلار ، سرمایه‌گذاری در نفت به عنوان یک کالای استراتژیک و تضمین حداقل سود اوراق مشارکت توسط وزارت نفت از مزایای ریالی این اوراق است.

گواهی سلف نفت نیز سندی مشتمل بر مجموع دارایی خریدار از قراردادهای سلف است، این گواهی در طول دوره معاملاتی مبنای انجام معاملات و پس از پایان آن دوره، مبنای تسویه نقدی یا تحویل فیزیکی قرارداد سلف خواهد بود.

خریدار سلف نفت می‌تواند قبل از سررسید، بر اساس قرارداد سلف دیگری، مقدار معینی نفت خام به صورت کلی فی‌الذمه به خریدار جدید بفروشد و او را به شرکت ملی نفت ایران جهت دریافت نفت خام یا تسویه نقدی حواله دهد. به این قرارداد سلف موازی می‌گویند، چند نکته در سلف موازی مورد توجه است.

در این اوراق شرکت ملی نفت ایران با اعطای گواهی سلف، به خریدار سلف نفت اجازه می‌دهد در صورتی که قبل از سررسید اقدام به فروش سلف موازی نفت کرد، می‌تواند با تحویل گواهی سلف، خریدار جدید را جهت تحویل نفت خام یا تسویه نقدی به شرکت ملی نفت ایران حواله دهد.

مدیریت ریسک گواهی‌های سلف موازی نفت

دارندگان اوراق سلف در سررسید می‌توانند با تحویل گواهی سلف، نفت خام دریافت کنند کما اینکه می‌توانند با فروش نفت خام به شرکت ملی نفت ایران به قیمت روز، تسویه نقدی کنند؛ در سررسید ممکن است قیمت نفت خیلی نوسان داشته باشد و این باعث ریسک بالا برای دارندگان اوراق شود.

برای پوشش این ریسک می‌توان از قراردادهای اختیار معامله استفاده کرد؛ به این صورت که شرکت نفت در کنار قرارداد اصلی فروش سلف نفت، حق اختیار فروش نفت در سررسید به قیمت معین، به خریدار سلف می‌فروشد و در مقابل حق اختیار خرید به قیمت معین در سررسید از خریدار سلف می‌خرد.خریدار سلف نیز زمانی که به قرارداد سلف موازی اقدام به فروش سلف می‌کند این دو حق و تعهد را به خریدار جدید سلف منتقل می‌کند.

حق اختیار خرید و فروش

حق اختیار فروش، قرارداد اختیاری است که همراه با معامله سلف از سوی شرکت ملی نفت ایران به خریدار داده می‌شود و بر اساس آن، اختیار فروش مقدار معینی نفت خام به «قیمت اعمال» تعیین شده در قرارداد، در تاریخ سررسید به خریدار داده می‌شود.این حق اختیار قابلیت خرید و فروش مستقل ندارد و منحصرا با اجازه شرکت ملی نفت ایران در قرار داد سلف موازی به خریدار جدید منتقل می‌شود.

حق اختیار خرید نیز قرارداد اختیاری است که همراه با معامله سلف از سوی خریدار به شرکت ملی نفت ایران داده می‌شود و بر اساس آن، اختیار خرید مقدار معینی نفت خام به «قیمت اعمال» تعیین شده در قرارداد در تاریخ سررسید به شرکت ملی نفت ایران داده می‌شود.

تسویه سلف نفت

بر اساس اعلام مشاور عرضه اوراق سلف نفتی و بعد از انجام بررسی های لازم قرار است عرضه نفت خام به مردم در قالب این اوراق در معاملات دلاری با تعیین سود حداقل ۳۰ درصدی به صورت 3 ساله بر اساس قیمت نفت و بازخرید قبل از سررسید به بازارگردان با سود روز شمار 7 درصد و در معاملات ریالی با سود حداقل ۸۰ درصدی و بر اساس قیمت نفت ضربدر ارز مبادله ای و بازخرید قبل از سررسید به بازارگردان با سود روز شمار 20 درصد صورت گیرد.

در سررسید گواهی‌های سلف چند حالت ممکن است رخ دهد و متناسب آن چند گزینه برای تسویه نقدی یا فیزیکی قابل تصور است.به طوری که اگر در سررسید، قیمت نفت خام پایین‌تر از 140 دلار است، در این فرض دارنده گواهی سلف ترجیح می‌دهد به جای تسویه فیزیکی از حق اختیار فروش خود استفاده کرده و هر بشکه نفت خام را به 140 دلار به بانی (شرکت ملی نفت ایران) بفروشد و تسویه نقدی کند.

اگر در سررسید، قیمت نفت خام بالاتر از 140 و پایین‌تر از 160 دلار است، در این فرض دارنده گواهی سلف می‌تواند تقاضای تسویه فیزیکی نفت کند.اما اگر در سررسید، قیمت نفت خام بالاتر از 140 و پایین‌تر از 160 دلار است، در این فرض دارنده گواهی سلف می‌تواند با فروش نفت خام به قیمت روز با بانی (شرکت ملی نفت ایران) تسویه نقدی کند.

اگر در سررسید، قیمت نفت خام بالاتر از 160 دلار است، در این فرض بانی (شرکت ملی نفت) ترجیح می‌دهد به جای تسویه فیزیکی از حق اختیار خرید خود استفاده کرده و هر بشکه نفت خام را به 160 دلار از دارندگان گواهی سلف خریداری کرده و تسویه نقدی کند.

سازمان بورس و اوراق بهادار حق دارد برای احراز شرط قدرت بر تسلیم، تنها به شرکت ملی نفت ایران (یا شرکت‌های تابعه) و به کسانی که گواهی سلف نفت دارند اجازه فروش سلف موازی نفت دهد.

جزئیات پیش فروش مسکن در بورس کالا

مدیر مطالعات اقتصادی بورس کالا گفت: تا یک ماه آینده با انتشار اوراق سلف موازی استاندارد، مسکن در بورس کالا پیش فروش می‌شود.

به گزارشايلام بيدار، جواد فلاح درباره اوراق سلف موازی استاندارد گفت: بورس کالا به دنبال جلب منافع از بازار سرمایه برای تأمین مالی ساخت مسکن است بر همین اساس به دنبال عرضه اوراق سلف موازی استاندارد هستیم.

وی ادامه داد: امید نامه اوراق سلف موازی استاندارد توسط شرکت سرمایه گذاری مسکن وابسته به بانک عامل حوزه مسکن تهیه و به بورس کالا تحویل شده است.

این مقام مسئول افزود: عرضه این اوراق به افراد امکان می‌دهد تا براساس پولی که در اختیار دارند اقدام به پیش خرید مسکن کنند.

مدیر مطالعات اقتصادی و سنجش ریسک بورس کالا ادامه داد: پیش خرید مسکن در چارچوب بورس کالا صورت می‌گیرد و بورس کالا تضمین‌ها را از طرفین دریافت می‌کند و افراد می‌توانند با خیالت راحت اقدام به پیش خرید مسکن کنند.

خریداری مسکن به صورت متری

فلاح ادامه داد: افراد می‌توانند به صورت متری و در قالب هر واحد هر متر مربع مسکن خریداری کنند.

وی با اشاره به اینکه تغییرات قیمتی از جمله مشکلات متقاضیان خرید مسکن در کشور است گفت: افراد زمانی که برای خرید مسکن مراجعه می‌کنند با افزایش قیمت مسکن روبرو می‌شوند و باید صبر کنند تا پولشان به حد خرید ملک شود، اما با خرید این اوراق فرد می‌تواند از ارزش افزوده ملک هم بهره ببرد.

فلاح تاکید کرد: افراد می‌توانند هر واحد از صندوق را خریداری کنند و در صورت سررسید به واحد مورد نظر خود دست یابند در مقابل اگر تا سررسید اوراق نیاز به پول داشتند می‌توانند واحد این اوراق را بفروش برسانند.

وی درباره فروش واحدهای مسکونی و تضمین نقد شوندگی این اوراق گفت: این اوراق یک سبد گردان دارد و فرد هر زمان بخواهد می‌تواند پول خود را دریافت کند.

این مقام مسئول درباره تفاوت این اوراق با صندوق زمین و مسکن گفت: تفاوت اوراق سلف موازی استاندارد با صندوق در این است که با این اوراق فرد واحد را پیش خرید می‌کند و در نهایت می‌تواند همان واحد را خریداری کند، زیرا واحدهای این اوراق براساس هر واحد آپارتمان مشخص می‌شود و بستگی به شرایط بازار متفاوت است.

وی ادامه داد: پروژه در این اوراق مشخص است و سررسید و نوع مکان و متراژ واحدها در امید نامه اوراق سلف موازی آمده است.

فلاح افزود: چارچوب پیش فروش در بورس کالا شفاف است و اگر عرضه کننده دیر واحد را تحویل دهد باید هزینه پرداخت کند.

وی بیان کرد: اقدامات لازم برای عرضه این اوراق انجام شده است و پیشنهادها به هیئت پذیرش بورس ارسال شد و منتظر نظر نهایی کمیته فقهی بورس هستیم بعد از تأیید از سوی سازمان بورس و تا یک ماه دیگر اوراق را منتشر می‌کنیم.

تامین مالی ۴۶ هزار میلیاردی دولت از بازار

بررسی های اماری نشان میدهد، درحالی که در هفت ماهه ابتدای سال خالص خرید ۲۶ هزار میلیاردی صندوق‌های بورس در بازار سهام ثبت شده، دولت حدود ۴۶ هزار میلیارد تومان از طریق فروش اوراق برای پوشش کسری بودجه تامین مالی کرده است.

به گزارش بیداربورس، به اعتقاد بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه یکی از دلایل ریزش بازار سرمایه در هفته های اخیر انتشار اوراق دولتی با سود تضمین شده بوده که زمینه خروج سهامداران از بازار و خرید اوراق با سود تضمینی را فراهم می کند، به عبارت دیگر دولت با انتشار اوراق، رقیبی قدرتمند با سود تضمینی برای جذب نقدینگی به وجود آورده و با این حساب از یک رو، نه تنها نقدینگی سرگردان بجای ورود به بازار به سمت اوراق میرود، بلکه پول وارد شده به بورس هم با منفی های پی در پی به امید کسب سود تضمینی از بازار سرمایه خارج و به اوراق روانه شده است.

دولت بر اساس قانون بودجه ۱۴۰۰ به دو طریق می تواند از بازار سرمایه کسب درامد کند، بر اساس بودجه امسال، ۹۵ هزار میلیارد تومان از محل واگذاری سهام شرکت های دولتی در بازار سرمایه و ۱۲۵ هزار میلیارد تومان با انتشار اوراق نقدی کسب درامد کند، همچنین دولت مجوز انتشار ۹۰ هزار میلیارد تومان اوراق خزانه اسلامی را نیز دریافت کرده است. تا پایان شهریور امسال، ۱۲۱ هزار میلیارد تومان اوراق از مجموع مجوز ۱۲۵ هزار میلیارد تومان اوراقی که در بودجه گنجانده شده که شامل اوراق منفعت مرابحه و سلف و . ، منتشر و عرضه شده است.

براساس گفته میثم فدایی مدیر نظارت بر نهادهای مالی بورس تاکنون تنها ۴۶ هزار میلیارد تومان اوراق نقدی فروخته شده، به عبارت دیگر دولت می تواند در ماه های باقی مانده سال ۱۴۰۰ از باقی مجوز این اوراق تامین مالی کند.

لازم به ذکر است، دولت ۱۱ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان سلف دولتی، ۳۴ هزار میلیارد تومان مرابحه دولتی از طریق بورس فروخته است، همچنین ۲۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اسناد خزانه نزد سرمایه گذاران واگذار کرده و ۶۷ هزار میلیارد تومان ازاین اسناد خزانه نیز فروش نرفته است. یعنی مجموعا ۶۹ هزار میلیارد تومان از اوراقی که در بودجه امده فروش رفته و ۶۷ هزار میلیارد تومان آن فروش نرفته است. به طور خلاصه ۵۱ درصد اوراقی که در بودجه ۱۴۰۰ آمده تا کنون فروش رفته و ۴۹ درصد نزد وزارت اقتصاد و دارایی می باشد.

نقش عملیات بازار باز در فروش اوراق بدهی

در خصوص عملیات بازار باز ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که بانک هایی که نیازی به نقدینگی دارند اوراقی که در خزانه ی خود دارند را به عملیات بازار باز می برند و این اوراق را می فروشند و بانک هایی که مازاد نقدینگی دارند به جای اینکه نقدینگی خود را با بازده صفر نگهداری کنند، این اوراق را که بهره ی بالاتری برای آن ها دارد، می خرند. یعنی عملیات بازار باز برای تعمیق دادن به بازار بدهی و خرید و فروش اوراق دولت توسط بانک ها است.

بانکها از ابتدای سال تا مهر ماه ۱۴۰۰ تقریبا حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان اوراق در قالب عملیات بازار باز خرید و فروش کردند، که این مطلب نشان از رونق بازار بدهی دارد که البته تاثیر چندانی روی بازار سرمایه ندارد.

گفتنی است، تا پایان شهریور ماه امسال مجموعاً ۴۳ هزار و ۲۴۵ میلیارد تومان از طریق انتشار اوراق نقدی، با سهم ۳۲ درصدی از طریق بازار پول و ۶۸ درصد از طریق بازار سرمایه تأمین مالی شده است.

همچنین با انتشار اسناد خزانه اسلامی و طی برگزاری چندین هفته عرضه اوراق بدهی دولت تا اواسط شهریور ۱۴۰۰، در مجموع معادل ۱۱۳ هزار و ۳۵۹ میلیارد تومان شامل ۸۱,۰۰۰ میلیارد تومان اسناد خزانه اسلامی و ۳۲ هزار و ۳۵۹ میلیارد تومان اوراق نقدی تأمین مالی انجام شده بود.

حمایت شرکت های تامین سرمایه و صندوق ها از بازار سرمایه

طبق آمارها در هفت ماهه ی ابتدایی امسال، ۱۴ هزار میلیارد تومان بازار گردان ها و ۱۱.۶ هزار میلیارد تومان توسط صندوق های با درامد ثابت به بورس وارد شده است، که در مجموع نهادهای مالی مرتبط با بازار سرمایه حدود ۲۶ هزار میلیارد تومان پول به بازار تزریق کرده اند.

میثم فدایی مدیر نظارت بر نهادهای مالی بورس، در خصوص فروش اوراق و شرایط این روزهای بازار سهام گفت: دولت تاکنون با اوراقی که از طریق بازار سرمایه منتشر کرده ۴۶ هزار میلیارد تومان تامین مالی کرده است، همچنین دولت می تواند مابقی اوراقی که در بودجه آمده را طبق قانون در ماه های آتی منتشر کند.

وی در ادامه افزود: یکی از این اوراق منتشر شده اوراق خزانه اسلامی است؛ این اوراق در قالب تهاتر بدهی‌های دولت با پیمانکاران منتشر می‌شود، این اوراق منتشر شده و در اختیار سازمان برنامه و بودجه قرار می‌گیرند و سازمان برنامه و بودجه نیز این اوراق را در اختیار پیمانکار قرار می‌دهد تا در یک بازار نقد شونده که در بازار سرمایه وجود دارد، پیمانکار بتواند به فروش برساند.

این مقام مسئول گفت: در حال حاضر ۲۳.۵ هزار میلیارد تومان اوراق خزانه داشته ایم که در اختیار پیمانکاران قرار گرفته تا بتوانند در بازار سرمایه به فروش برسانند، اما الزاما این حجم از اوراق به فروش نرفته است و بسیاری از آنها در اختیار پیمانکاران دولتی هست. از طرف دیگر ۶۷ هزار میلیارد تومان از این اوراق توسط سازمان برنامه و بودجه به وزارت اقتصاد واگذار شده، اما هنوز در اختیار پیمانکار قرار نگرفته است. اوراقی که دولت توانسته در بازار سرمایه ریز کند به دو بخش اوراق سلف دولتی و اوراق مرابحه دولتی تقسیم می شود که در این بخش‌ها اوراق سلف دولتی ۱۱.۵ هزار میلیارد تومان و مرابحه دولتی بیش از ۳۴ هزار میلیارد تومان تامین مالی کرده است.

وی در خصوص حمایت از بازارسرمایه گفت: صندوق های با حجم بالای ۵۵۰ هزار میلیارد تومان پشتوانه بازار و بازارگردان هستند و صندوق های با حجم ۱۰۰ هزار میلیارد تومان وظیفه ی نقدشوندگی در بازار سرمایه را دارند و در مجموعِ خرید و فروش، ۱۴ هزار میلیارد تومان خرید سهام داشتند، همچنین سایر صندوق ها از جمله صندوق های درامد ثابت نیز در این مدت فعال بودند و ۱۱.۵ هزار میلیارد تومان خرید سهام داشتند.

فدایی در پایان خاطر نشان کرد، شرایط این روزهای بازار سرمایه متاثر از ابهامات سیاسی و ابهامات اقتصادی کشور به ویژه قیمت گذاری های دستوری است که باعث زیان ده شدن و کاهش سودآوری شرکت ها شده است.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.